โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ สะเมิงเหนือ

อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่

 

 

นายจักรา   ดิษยนันทน์

ทำหน้าที่หัวหน้าโครงการ ฯ สะเมิงเหนือ

 

 

ความเป็นมาของโครงการ

         เมื่อวันที่  12  มีนาคม  2535  สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ  ทรงเสด็จเยี่ยมเยียนราษฎรบ้านยั้งเมิน อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งมีฐานะยากจน และสภาพป่ายังคงอุดมสมบูรณ์อยู่มาก  ทรงมีพระราชดำริกับแม่ทัพภาคที่ 3 , ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ , เลขาธิการคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และ ผู้เกี่ยวข้อง เรื่อง แนวทางการดำเนินงานโครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าไม้ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสะเมิง  ดังนี้

         1.การอนุรักษ์สภาพป่าโดยรักษาสภาพป่าที่สมบูรณ์ให้คงอยู่ฟื้นฟูสภาพป่า        จัดระเบียบชุมชนให้คนอยู่กับป่า ปลูกป่า ดูแลรักษาป่า  ใหhความรู้กับราษฎรในการประกอบอาชีพในพื้นที่ป่าโดยไม่ทำลายป่า  ในลักษณะ “ บ้านเล็กในป่าใหญ่ ” โดยทรงเน้นว่า “ การปลูกป่า คือ การเพิ่มน้ำในดิน ”  โดยพืชที่ปลูก  จะเป็นพืชชนิดใดก็ได้ที่เหมาะสม  โตเร็ว  ทนทาน  สามารถปกคลุมรักษาผิวดินได้

         2.ทำการประชาสัมพันธ์ สร้างความเข้าใจกับราษฎรทางสื่อมวลชนทุกประเภท ให้ทราบถึงภัยของการตัดไม้ทำลายป่า  ซึ่งจะมีผลถึงการทำลายสภาพแวดล้อม  แหล่งต้นน้ำลำธาร

         3.ขอให้กองทัพภาคที่ 3 จังหวัดเชียงใหม่  สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) และกองราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระบรมราชินีนาถ ร่วมวางแผนดำเนินการอนุรักษ์สภาพป่าไม้ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าสะเมิง ตลอดจนแก้ปัญหาความเดือดร้อนของราษฎรในเรื่องพื้นที่ทำกิน  การจัดระเบียบชุมชน และการขาดแคลนแหล่งน้ำเพื่อการบริโภค ดังนั้น ในปี พ.ศ. 2536  โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าไม้ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสะเมิง  อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่  อันเนื่องมาจากพระราชดำริ   จึงก่อกำเนิดขึ้น  โดยกำหนดพื้นที่เป้าหมายครอบคลุมเฉพาะตำบลยั้งเมินในปีแรก  และ ต่อมาจึงขยายโครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าไม้ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสะเมิง จนครอบคลุมพื้นที่อำเภอสะเมิง เกือบทั้งหมด พื้นที่ประมาณ  567,500  ไร่

           ในปี  2545  โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าไม้ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสะเมิง  อำเภอสะเมิง  จังหวัดเชียงใหม่ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ  มีการปรับปรุงรูปแบบการทำงานให้ประสบความสำเร็จ เป็นรูปธรรมโดยการเปลี่ยนการบริหารจัดการพื้นที่เป้าหมายในลักษณะบูรณาการทุกกิจกรรม ที่เกี่ยวข้องให้ดำเนินไปในทิศทางเดียวกัน โดยเน้นกลยุทธ์ 3 อ. คือ  อิ่ม  อุ่น  อุดมการณ์ ซึ่งมีเจ้าหน้าที่ป่าไม้เข้าไปเป็นผู้จัดการป่าร่วมกับชุมชนในรูปแบบ “ สถานีพัฒนาป่าไม้ ”  2  แห่ง  คือ  สถานีพัฒนาป่าไม้บ้านอังคาย และ สถานีพัฒนาป่าไม้บ้านห้วยเต่า

            ต่อมาในปี 2551 เพื่อให้การดำเนินงานโครงการฯ มีประสิทธิภาพและครอบคลุม พื้นที่เป้าหมายมากยิ่งขึ้น  กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และ พันธุ์พืช จึงได้พิจารณาให้จัดตั้ง   โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริสะเมิงเหนือ ขึ้น เพื่อรับผิดชอบและดำเนินงาน    ตามแนวพระราชดำริในท้องที่ตำบลสะเมิงเหนือ  อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่                                                                                                                                              

สภาพปัญหาหลักของพื้นที่โครงการ                                                                                                                                             

1.ยังคงมีการบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อขยายที่ทำกิน , การเข้ามาของนายทุนเพื่อซื้อขายที่ดิน และ พบการลักลอบตัดไม้เพื่อใช้สอยและการค้า                

2.แหล่งน้ำที่ใช้ในการทำการเกษตร อุปโภค บริโภค ตื้นเขิน เนื่องจากมีการทับถมของตะกอนดินและทราย สารเคมีที่ราษฎรใช้ในการเกษตรตกค้างตา,แหล่งน้ำ และพื้นที่ทำการเกษตร                                                                                                                                                                                                                                                                                                 3.อุทกภัยในช่วงฤดูฝน  ทำให้เกิดความเสียหายต่อพื้นที่ทำการเกษตร และที่อยู่อาศัยของราษฎรการพังทลายของหน้าดิน บริเวณที่ดินใกล้แหล่งน้ำ อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       4.ปัญหาการเกิดไฟป่า        

วัตถุประสงค์ของโครงการ

1. เพื่อรักษาป่าสมบูรณ์เอาไว้เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร                                                                                                                  

2. เพื่อฟื้นฟูปรับปรุงระบบนิเวศป่าเสื่อมโทรมให้กลับคืนสู่สภาพป่าสมบูรณ์  ตลอดจน   สร้างความชุ่มชื้นในพื้นที่ป่าให้มีความอุดมสมบูรณ์ยิ่งขึ้น  

3. ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎร  ในพื้นที่ให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นและสามารถดำรงชีพอยู่กับป่าได้อย่างเกื้อกูล                          

4. ทำการประชาสัมพันธ์ให้กับราษฎร ให้ทราบถึงภัยตัดไม้ทำลายป่า ตลอดจนให้ราษฎร   ในพื้นที่มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ 

ที่ตั้งของพื้นที่ พิกัด และอาณาเขต

ตั้งอยู่ในพิกัด  47 QMA 0470835  UTM 2097861 ระวางแผนที่  1 : 50,000 ชุด  L 7017   ประกอบด้วย ระวางแผนที่  4  ระวาง                   ( 4746 - 1 , 4746 - 4 , 4747 - 2  และ  4747 - 3 ) ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง  633 เมตร  ท้องที่บ้านป่าลาน หมู่ที่ 4 ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง  ห่างจากที่ว่าการอำเภอสะเมิง  ระยะทางประมาณ   25  กิโลเมตร

 

เนื้อที่    89,375     ไร่

การคมนาคม

- เส้นทางสายหลัก ระหว่างตัวอำเภอสะเมิง กับ ตำบลสะเมิงเหนือ  เป็นถนนลาดยาง   และ ถนนคอนกรีต รวมระยะทาง   26  กิโลเมตร

- เส้นทางจากบ้านแม่ขิ  ตำบลแม่แรม  อำเภอแม่ริม – บ้านป่าลาน ต.สะเมิงเหนือ ระยะทาง   ๓๕   กิโลเมตร  สภาพถนนเป็นถนนลาดยาง                      

- เส้นทางถนนสาย  อำเภอสะเมิง  -  บ้านแม่ตุงติง  หมู่ที่ 5 ตำบลแม่สาบ – บ้านป่าลาน     ต.สะเมิงเหนือ  เป็นถนนลาดยาง และ ถนนคอนกรีต ระยะทาง  35  กิโลเมตร ( ใช้เวลาเดินทางทุกเส้นทางประมาณ  45  นาที )

ที่ดินที่ตั้งโครงการเป็นพื้นที่ประเภทใด

ที่ดินตั้งอยู่ในพื้นที่เขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสะเมิง

หมู่บ้านเป้าหมาย พร้อมด้วยประชากร ลักษณะสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ

             ๑.บ้านแม่เลย  หมู่ที่ ๑   ตำบลสะเมิงเหนือบ้านแม่เลยอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอสะเมิงเป็นระยะทางประมาณ  40  กิโลเมตร  พื้นที่หมู่บ้านเป็นภูเขาลาดชัน  80 %  พื้นที่ราบ  20 %  จึงตั้งบ้านเรือนตามที่ลาดเชิงเขา  ลักษณะเป็นหย่อมบ้าน จำนวน  3  หย่อมบ้าน   จำนวน   138   ครัวเรือน แยกเป็นชายจำนวน     179   คน  หญิงจำนวน   155  คน รวม   334   คนราษฎรในหมู่บ้านประกอบอาชีพการทำสวนเมี่ยง (ใบชา) เป็นอาชีพหลัก  มีการขายพื้นที่ปลูกกาแฟเพิ่มขึ้นและการเลี้ยงสัตว์เป็นอาชีพรอง  ได้แก่การเลี้ยงวัว  สุกร  และ ไก่  เป็นต้น                                                                      

             ราษฎรในหมู่บ้านนับถือศาสนาพุทธเช่นเดียวกับคนเมือง ( คนไทยภาคเหนือ ) ทั่วไป    มีวัฒนธรรมประเพณีเช่นเดียวกับคนพื้นราบ (คนเมือง) ได้แก่ ประเพณีปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์)  ประเพณียี่เป็ง (ลอยกระทง)  ประเพณีเข้าพรรษา  ออกพรรษา และประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่า  

              ๒.บ้านแม่แพะ  หมู่ที่ ๒   ตำบลสะเมิงเหนือบ้านแม่แพะมีประชากรทั้งหมด    จำนวน   152    ครัวเรือน มีจำนวนประชากร ทั้งหมด 441 คน  เป็นชาย  229 คน เป็นหญิง  212  คน  ประชากรทั้งหมด             เป็นคนพื้นเมือง  บ้านแม่แพะ ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ 2 ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง    จังหวัดเชียงใหม่  ตั้งอยู่  ที่พิกัด X  0469200  และ พิกัด Y 2101450  และ มีพื้นที่สูง  จากน้ำทะเลปานกลาง  เฉลี่ยประมาณ 850 - 1,400  เมตร  ชุมชนบ้านแม่แพะ  มีลักษณะ การตั้งบ้านเรือนตามบริเวณ สองข้างถนนตลอดระยะสองข้างทางหมู่บ้าน ประมาณ   2   กิโลเมตร  บ้านเรือนส่วนใหญ่หลังคามุงกระเบื้อง   มีลักษณะการแบ่งเขตภายในหมู่บ้านเป็นหย่อมบ้าน ซึ่งแต่ละหย่อมบ้านจะมีระยะทางห่างกัน ได้แก่ แม่แพะบ้านดง   แม่แพะบ้านวัด  แม่แพะเหล่าขุมเงิน   แม่แพะบ้านโต้ง  และแม่แพะบ้านใหม่                                                                                                                                          

              ประชากรส่วนใหญ่ ประกอบอาชีพทำการเกษตรโดยเฉพาะ พืชล้มลุกและพืชอายุสั้น ได้แก่ กะหล่ำปลี ผักกาดขาว  ถั่วแขก  แตงกวา  คะน้า  ปวยเล้ง  ข้าวโพดหวานเป็นต้น และ มีการเลี้ยงสัตว์บ้างบางส่วน ได้แก่   หมู ไก่ กระบือ โค รายได้ของประชากรส่วนใหญ่ อยู่ในช่วง 20,000 – 40,000 บาท / ปี / ครัวเรือน

               ราษฎรในหมู่บ้านนับถือศาสนาพุทธเช่นเดียวกับคนเมือง ( คนไทยภาคเหนือ ) ทั่วไป    มีวัฒนธรรมประเพณีเช่นเดียวกับคนพื้นราบ (คนเมือง) ได้แก่ ประเพณีปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์)  ประเพณียี่เป็ง (ลอยกระทง)  ประเพณีเข้าพรรษา  ออกพรรษา และประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่า

                 ๓. บ้านโป่งกวาว  หมู่ที่ ๓   ตำบลสะเมิงเหนือบ้านโป่งกวาว  ตั้งอยู่ท้องที่หมู่ที่ 3  ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่  ที่จุดพิกัด  47  QMP  988717 อยู่ในระวางแผนที่  4746 IV      ขึ้นกับการปกครองส่วนท้องถิ่น  องค์การบริหารส่วนตำบลสะเมิงเหนือ และ  เป็นหมู่บ้าน    ที่อยู่ต้นน้ำแม่สะเมิง   ประชากรในชุมชนรวมทั้งหมด  จำนวน   557   คน  โดยแยก     เป็นชาย 302  คน  หญิง   255  คน  จำนวนครัวเรือนทั้งหมด  207  ครัวเรือน มีลักษณะการปกครองในชุมชนในรูปแบบคณะกรรมการหมู่บ้านและคณะกรรมการหมวดวัด           ซึ่งมีทั้งหมด 12 หมวด รวมทั้ง  2  วัด โดยมีวัดศาลาโป่งกวาว  มี  9  หมวด และ วัดต้นตันมี  3  หมวด  บ้านโป่งกวาวมี  2  หย่อมบ้าน  คือ  บ้านโป่งกวาว กับบ้าน ทุ่งแขว่น 

                  ประชากรในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลัก  พืชหลัก   คือ  ข้าวนาปี  พืชผลทางการเกษตร  คือ  มะเขือม่วง  ถั่วลิสง    ถั่วแระญี่ปุ่น  รองลงมา   คือ  การเลี้ยงสัตว์  ได้แก่  วัว   ควาย   หมู   ไก่

                  ราษฎรในหมู่บ้านนับถือศาสนาพุทธเช่นเดียวกับคนเมือง ( คนไทยภาคเหนือ ) ทั่วไป    มีวัฒนธรรมประเพณีเช่นเดียวกับคนพื้นราบ (คนเมือง) ได้แก่ ประเพณีปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์)  ประเพณียี่เป็ง (ลอยกระทง)  ประเพณีเข้าพรรษา  ออกพรรษา และประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่า

                   ๔. บ้านป่าลาน  หมู่ที่ ๔   ตำบลสะเมิงเหนือบ้านป่าลานตั้งอยู่ท้องที่  หมู่ที่  4 ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง  จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่บริเวณพิกัดที่  E 0471682 , N 2097040  อยู่ในระวางแผนที่     4746  IV หมู่บ้าน หมู่ที่ 4  บ้านป่าลาน แท้ที่จริงหมู่บ้านนี้ประกอบไปด้วย             หย่อมบ้านต่างๆ รวม   4   หย่อมบ้าน  คือ   1. บ้านป่าลาน 2. บ้านนาฟาน 3. บ้านตีนดง และ 4. บ้านแม่แพะพะคะวัม  มีประชากร   ชาย  จำนวน   373   คน  หญิง  จำนวน    366   รวมประชากร   739   คน  มีครัวเรือนรวมทั้งหมด จำนวน   293    ครัวเรือน

                   ประชากรในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลัก  พืชหลัก   คือ  ข้าวนาปี  พืชผลทางการเกษตร  คือ  มะเขือม่วง  ถั่วลิสง    ถั่วแระญี่ปุ่น  รองลงมา   คือ  การเลี้ยงสัตว์  ได้แก่  วัว   ควาย   หมู   ไก่                                          

                   ราษฎรในหมู่บ้านนับถือศาสนาพุทธเช่นเดียวกับคนเมือง ( คนไทยภาคเหนือ ) ทั่วไป    มีวัฒนธรรมประเพณีเช่นเดียวกับคนพื้นราบ (คนเมือง) ได้แก่ ประเพณีปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์)  ประเพณียี่เป็ง (ลอยกระทง)  ประเพณีเข้าพรรษา  ออกพรรษา และประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่า

                   ๕. บ้านป้อก  หมู่ที่ ๕   ตำบลสะเมิงเหนือง มีพิกัดที่ตั้งหมู่บ้านอยู่ที่  X  47Q 0474665 , Y 2092709    ซึ่งมีชั้นคุณภาพของลุ่มน้ำอยู่ในชั้นที่  4   มีต้นน้ำลำธารเล็กๆน้อย  7  สายมารวมกันเป็น ห้วยแม่ป้อก   ไหลลงสู่ลุ่มน้ำย่อยลำน้ำแม่สะเมิง  และมีลุ่มน้ำสาขาชื่อลำน้ำแม่ขาน  ตามลำดับด้วยสภาพของที่ตั้งหมู่บ้านเป็นที่ราบอ่างกระทะ  ล้อมรอบด้วยเทือกเขาสูงรอบด้านโดยมีต้นน้ำลำธารเล็กๆน้อย  7  สายมารวมกันเป็นห้วยแม่ป้อก  ในอดีตที่ผ่านมา มีการ    ตัดไม้ทำลายป่ากันมาก เนื่องจากสภาพความยากจนของประชาชน ทำให้ปัจจุบันป่าต้นน้ำลำธารมีปัญหาน้ำน้อย  เริ่มเกิดความขาดแคลนน้ำในการอุปโภคบริโภคและน้ำเพื่อทำการเกษตร  นอกจากนี้ ยังมีปัญหากับหมู่บ้านใกล้เคียง ในการแย่งน้ำกันอยู่บ่อยๆ  แต่ปัจจุบัน ปัญหา   ตรงจุดนี้ก็ตกลงแก้ไขปัญหาไปได้ด้วยดี  จำนวนครัวเรือน ในหมู่บ้านมี  377  ครัวเรือน ประชากรชาย จำนวน 483 คน  ประชากรหญิง  จำนวน  437  คน  รวม       920   คน               

                    ประชากรในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลัก  พืชหลัก   คือ  ข้าวนาปี  พืชผลทางการเกษตร  คือ  มะเขือม่วง  ถั่วลิสง   ถั่วแระญี่ปุ่น  รองลงมา   คือ  การเลี้ยงสัตว์  ได้แก่  วัว   ควาย   หมู   ไก่          

                    ราษฎรในหมู่บ้านนับถือศาสนาพุทธเช่นเดียวกับคนเมือง ( คนไทยภาคเหนือ ) ทั่วไป    มีวัฒนธรรมประเพณีเช่นเดียวกับคนพื้นราบ (คนเมือง) ได้แก่ ประเพณีปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์)  ประเพณียี่เป็ง (ลอยกระทง)  ประเพณีเข้าพรรษา  ออกพรรษา และประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่า

                    ๖. บ้านแม่ปะ  หมู่ที่ ๖   ตำบลสะเมิงเหนือ  บ้านแม่ปะ ตั้งอยู่ท้องที่หมู่ที่  6 ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง  จังหวัดเชียงใหม่  ตั้งอยู่บริเวณพิกัดที่   E 0473545 , N 2095688  อยู่ในระวางแผนที่  4746  IV  เป็นหมู่บ้านที่อยู่ต้นน้ำแม่สะเมิง  ชุมชนบ้านแม่ปะเป็นคนไทยพื้นเมืองห่างจากอำเภอสะเมิงประมาณ  20  กิโลเมตร มีจำนวนหลังคาเรือนทั้งสิ้น      105  หลังคาเรือน มีประชากรทั้งสิ้น    272  คน  เป็นชาย   135   คน   และ  เป็นหญิง  137  คน  มีการแบ่งการปกครองออกเป็น 6 ป๊อก คือ ป๊อกหล่ายหน้า  ป๊อกหัวปง        ป๊อกข้อกลาง  ป๊อกห้วยท่าตอง   ป๊อกกองทราย  และป๊อกห้วยโต๋ม ประชากรส่วนใหญ่    จบการศึกษาระดับประถมศึกษา  อาชีพส่วนใหญ่ คือ การทำนา เลี้ยงสัตว์  ( โค – กระบือ ) ปลูกถั่วเหลือง ปลูกข้าวโพด มีแหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญ คือ ห้วยแม่ปะ

                    ราษฎรในหมู่บ้านนับถือศาสนาพุทธเช่นเดียวกับคนเมือง ( คนไทยภาคเหนือ ) ทั่วไป    มีวัฒนธรรมประเพณีเช่นเดียวกับคนพื้นราบ (คนเมือง) ได้แก่ ประเพณีปี๋ใหม่เมือง (สงกรานต์)  ประเพณียี่เป็ง (ลอยกระทง)  ประเพณีเข้าพรรษา  ออกพรรษา และประเพณีการเลี้ยงผีปู่ย่า

ลักษณะภูมิประเทศ

          ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของพื้นที่ส่วนใหญ่ของตำบลสะเมิงเหนือ เป็นภูเขาสลับซับซ้อน     ตามแนวเหนือใต้ และปกคลุมด้วยป่าไม้ประมาณ  60  %  ของพื้นที่ทั้งหมด มีพื้นที่ราบ          ตามบริเวณหุบเขาซึ่งเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของชุมชน  พื้นที่ที่เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร และเป็นต้นกำเนิดของลุ่มน้ำสะเมิง ได้แก่ ลำน้ำแม่สะเมิง ลำน้ำแม่แพะ  ลำน้ำแม่ปะ และ ลำน้ำห้วยแม่ป้อก  ซึ่งลำน้ำต่างๆเหล่านี้ ได้ไหลลงสู่แม่น้ำสะเมิง  น้ำแม่ขาน  และ แม่น้ำปิง  ตามลำดับ โดยพื้นที่ทั้งหมด มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง  อยู่ระหว่าง   500  -  1,420  เมตร        

สภาพภูมิอากาศ

          ตำบลสะเมิงเหนือมีพื้นที่เป็นภูเขาสูง แวดล้อมไปด้วยป่าไม้ที่มีความอุดมสมบูรณ์ จึงทำให้  มีอากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี  อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุด  35  องศาเซลเซียส  อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุด 10  องศาเซลเซียส  ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยตลอดปี  อยู่ระหว่าง  1,200 – 1,500   มิลลิเมตร

ชนิดของป่า สภาพป่า และพันธุ์ไม้ที่ขึ้นอยู่

          พื้นที่ป่าไม้ส่วนใหญ่เป็นป่าเบญจพรรณ ซึ่งมีอยู่ประมาณร้อยละ 75.13 ของพื้นที่ป่าทั้งหมด หรือประมาณ  151.85 ตารางกิโลเมตร  มีลักษณะของป่าเป็นป่าโปร่งและมีไม้ไผ่ขึ้นกระจัดกระจายอยู่ทั่วไป สภาพดินเป็นดินร่วนปนทราย เป็นป่าที่อยู่ในพื้นที่ที่มีความสูง ไม่เกิน  800  เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ต้นไม้ส่วนใหญ่จะพลัดใบในฤดูแล้ง  ไม้ที่มีค่าทางเศรษฐกิจส่วนใหญ่    จะเป็นไม้เนื้อแข็ง ซึ่งจะอยู่ในป่าประเภทนี้เป็นส่วนใหญ่  อาทิเช่น  ไม้สัก  ไม้มะค่าโมง  ไม้ประดู่     ไม้ชิงชัน  ไม้ตะแบก  เป็นต้น

        ป่าดิบเขา มีอยู่ประมาณร้อยละ 6.91 ของพื้นที่ หรือประมาณ 8732.06 ไร่ เป็นป่าชนิดไม่พลัดใบ       อยู่สูงเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง ตั้งแต่ 1,000 เมตร  ขึ้นไป มีความโปร่งมากกว่าป่าดงดิบ แต่จะเขียวชอุ่มตลอดปี      มีอากาศเย็น มีความชื้นสูง ป่าชนิดนี้ มีความสำคัญต่อ     ต้นน้ำลำธารเป็นอย่างมาก  พันธุ์ไม้ที่พบ  ได้แก่  ไม้ในวงศ์ก่ออบเชย  เป็นต้น  ไม้ชั้นล่าง  มีตระกูลกุหลาบป่า       ผักกูด  กล้วยไม้ดิน  มอสชนิดต่างๆ  หรือ ข้าวตอกฤาษี  เป็นต้น

คณะทำงานหรือหน่วยงานร่วมดำเนินการแบบบูรณาการ

๑.ศูนย์ปฏิบัติการโครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพป่าไม้ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าสะเมิง อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

๒.สถานีพัฒนาป่าไม้บ้านอังคาย

๓.สถานีพัฒนาป่าไม้บ้านห้วยเต่า

๕.โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริสะเมิงใต้

๖.ฝ่ายปกครองอำเภอสะเมิง

๗.องค์การบริหารส่วนตำบลสะเมิงเหนือ

 

สรุปผลการดำเนินงาน

                                                           งานอำนวยการและบริหารโครงการ

 

 

 

 

                เข้าร่วมประชุมส่วนราชการ /หมู่บ้าน ขอความร่วมมือจากประชาชนในการป้องกันรักษาป่า / ป้องกันไฟป่า

               

               

                                                              ดูแล รักษา สำนักงานโครงการฯ

 

 

 

                                          จัดกิจกรรมบวชป่า ปลูกป่าร่วมกับชุมชน

 

 

 

    เป็นพื้นที่ให้นักเรียนและนักศึกษา มาเรียนรู้และศึกษาดูงานในเรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ 

 

                       การลาดตระเวนป้องกันรักษาป่าร่วมกับฝ่ายปกครองและเจ้าหน้าที่ทหาร

 

 

 

                       ให้ความรู้และสนับสนุนกิจกรรมการจัดทำแนวป้องกันไฟป่าของชุมชน

 

                        จัดทำป้ายประชาสัมพันธ์ป้องกันไฟป่าติดตั้งตามชุมชนในพื้นที่รับผิดชอบ                                      

 

งานพัฒนาคุณภาพชีวิต

 

 

สนับสนุนพันธุ์ปลา อาหารปลา ให้แก่ โรงเรียน และชุมชน เพื่อปล่อยตามแหล่งน้ำเพิ่มแหล่งอาหารโปรตีน

 

   สนับสนุนกล้าไม้ใช้สอย อาทิเช่น สัก , หวาย , กาแฟ และ พืชสวนครัวให้แก่ราษฎรเพื่อนำไปปลูก

 

                   ปรับปรุงเส้นทางคมนาคมเพื่อเข้าสู่พื้นที่ทำการเกษตรของราษฎรในชุมชน

 

 

สนับสนุนกิจกรรมการเลี้ยงไส้เดือนฝอย เพื่อย่อยสลายเศษวัสดุจากการเกษตร และ นำมูลมาทำปุ๋ยของชุมชน

 

      สร้างฝายผสมผสาน  จำนวน  ๕๐ ตัว เพื่อดักตะกอน ชะลอน้ำและเพิ่มความชุ่มชื้นแก่พื้นที่ป่า

 

งานรวบรวมและขยายพันธุ์ไม้ป่าเพื่อสนับสนุนชุมชน

 

 

 

 

                             จัดหาเมล็ดพันธุ์ และ ขยายพันธุ์ไม้ป่า เพื่อสนับสนุนชุมชน

     

งานบำรุงป่าไม้ใช้สอย  จำนวน ๒๐๐ ไร่

 

                                         ดายหญ้า                                                  ถางวัชพืชรอบโคนต้น

      

                       ทำแนวกันไฟ                                                     ใส่ปุ๋ยบำรุง

  

                             ดายหญ้า                                           ถางวัชพืชรอบโคนต้น

 

                                      ใส่ปุ๋ยบำรุง                                                       ทำแนวกันไฟ

ปลูกและบำรุงสวนป่าหวาย  ปีที่ ๒ – ๖ จำนวน  ๒๐๐  ไร่

 

                                         ดายหญ้า                                                   ถางวัชพืชรอบโคนต้น

               

                                     ใส่ปุ๋ยบำรุง                                                        ทำแนวกันไฟ

แหล่งท่องเที่ยว

            บ่อน้ำร้อนโป่งกวาว   สถานที่ท่องเที่ยวที่มีนักนักเที่ยวมาเที่ยวชมและพักค้างจำนวนมาก  มีห้องอาบน้ำร้อน   บ่อแช่น้ำร้อนจากธรรมชาติ ทั้งห้องเดี่ยว และ ห้องรวม มีบริการอาหาร     บ้านพักรับรองและบริการกางเต็นท์พัก  มีธรรมชาติ    ที่สวยงามเหมาะแก่การพักผ่อน 

              

 

พระพุทธบาทตีนดอย   พระบาทตีนดอย    เป็นรอยพระพุทธบาทที่แปลกไปจากสถานที่อื่น ๆ   คือ  เป็นรอยพระบาทข้างซ้ายและข้างขวา     สวนทางกลับกัน  ( ปกติแล้วรอยพระพุทธบาท  จะประทับเป็นรอยคู่กัน ) ตั้งอยู่ที่บ้านป้อก หมู่ 5 ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง เล่ากันว่าเป็นรอยพระพุทธบาทที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า   เสด็จไปโปรดสัตว์โลกแล้วเสด็จกลับ(หันหลังกลับ) หมู่บ้าน เกิดความแห้งแล้ง ครูบาอุปาละบอกว่าในหมู่บ้านมีรอยพระพุทธบาท ควรแก่การสักการบูชา  ครูบาอินตาได้สร้างศาลาครอบเอาไว้ และขณะที่มีการทำพิธีสักการะบูชารอยพระพุทธบาท ฝนได้ตกลงมาอย่างน่าอัศจรรย์   ทำให้น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ และต่อจากนั้นมาชาวบ้านได้ทำนา ทำไร่  และทำสวนจนถึงปัจจุบัน ต่อมาครูบาอินสมได้ก่อสร้างพระเจดีย์ขึ้น นอกจากนี้ บริเวณทิศตะวันออกเฉียงใต้  ยังมีน้ำบ่อยา ( น้ำบ่อศักดิ์สิทธิ์ ) กว้างประมาณ  1  ฟุต ลึกประมาณ  1  ศอก  และ บริเวณใกล้เคียงมีหินตาหินยายที่มหัศจรรย์น่าไปสัมผัสเหมาะสำหรับผู้ที่แสวงหาสิ่งที่แปลกในพื้นที่

น้ำตกห้วยไคร้

 

 

                                            อยู่ที่บ้านโป่งกวาว  หมู่ที่ ๓  ตำบลสะเมิงเหนือ

อ่างเก็บน้ำแม่ปาน

 

    อยู่ที่บ้านโป่งกวาว  หมู่ที่ ๓  ตำบลสะเมิงเหนือ

    วัด / สถานที่สำคัญทางศาสนา

  

ปัญหาอุปสรรค

              ๑. โครงการฯ ยังไม่มีคุรุภัณฑ์ยานพาหนะ  บ้านพักเจ้าหน้าที่  เครื่องมือและอุปกรณ์ ที่จำเป็นในการปฏิบัติงาน  เช่น  รถยนต์  รถจักรยานยนต์  วิทยุสื่อสาร  เครื่องสูบน้ำ ฯลฯ

              ๒. ในช่วงฤดูแล้ง น้ำที่ใช้ในการอุปโภค บริโภค ไม่เพียงพอ

              ๓. ราษฎรในพื้นที่ยังต้องดำรงชีวิตโดยการพึ่งพาป่า แต่ยังขาดความรู้ ความเข้าใจการใช้ทรัพยากรอย่างถูกต้อง

 

แก้ไขล่าสุดเมื่อ: 27 ส.ค. 57 เวลา 16:18:40 น.
จำนวนผู้เข้าชมหน้านี้: 1994 ท่าน